Yoshinori Ohsumi mechanism for autophagy

รู้จักไหม…“กลไกกลืนกินตัวเอง” ผลงานรางวัลโนเบลแพทย์ นักวิจัยญี่ปุ่นรับ “โนเบลแพทย์” จากการค้นพบกลไกกินตัวเองของเซลล์ ซึ่งหากกระบวนการดังกล่าวถูกรบกวนจะเป็นสาเหตุของพาร์กินสันและโรคเบาหวานได้

กระบวนการกลืนกินตัวเองของเซลล์ เป็นกระบวนการพื้นฐานทางสรีรศาสตร์ของเซลล์ ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อสุขภาพและการเกิดโรคต่างๆ ในมนุษย์ กระบวนการนี้เป็นหัวใจของการเสื่อมสลายไปอย่างเป็นระบบ และเป็นการรีไซเคิลส่วนที่เสียหายของเซลล์ อีกทั้งเชื่อว่าหากกระบวนการรีไซเคิลเซลล์ส่วนที่เสียหายนี้ไม่ทำงาน จะเป็นสาเหตุของการความชราและความเสียหายของเซลล์
คณะกรรมการรางวัลโนเบล ประกาศผลรางวัลโนเบล สาขา สาขาสรีศาสตร์ หรือการแพทย์ ประจำปี 2016 เมื่อวันที่ 3 ต.ค.2016 เวลา 16.30 น. (ตามเวลาประเทศไทย) แก่ โยชิโนริ โอซูมิ (Yoshinori Ohsumi)
จากการค้นพบ “กลไกการกินตัวเองของเซลล์” (mechanism for autophagy) คณะกรรมการรางวัลโนเบลอธิบายว่า กระบวนการที่เซลล์กลืนกินตัวเองนี้ หากถูกขัดขวางจะเป็นสาเหตุให้เกิดโรคพาร์กินสัน (Parkinson) หรือโรคเบาหวานได้

Yoshinori Ohsumi mechanism for autophagy
Yoshinori Ohsumi mechanism for autophagy

การกลายพันธุ์ในกระบวนการกลืนกินตัวเองในยีนนี้จะเป็นสาเหตุของโรคต่่างๆ ได้  และกระบวนการกลืนกินตัวเองนี้ยังพบมีส่วนในการเจ็บป่วยหลายๆ อย่าง ซึ่งรวมถึงมะเร็ง และโรคทางประสาทด้วย คณะกรรมการระบุ

หลังประกาศผลเมื่อวันที่ 3 ต.ค.2016 ทางเว็บไซต์อย่างเป็นทางการของรางวัลโนเบลก็ได้เปิดโหวตคำถามว่ามีใครเคยได้ยินเกี่ยวกับ

กระบวนการกลืนกินตัวเองของเซลล์

หรือไม่ ซึ่งมากถึง 30% ของผู้ร่วมตอบคำถามไม่รู้จักหรือเคยได้ยินเกี่ยวกับกระบวนการดังกล่าวมาก่อน รายงานจากเอเอฟพีอ้างถึงอธิบายของคณะกรรมการรางวัลโนเบล ซึ่งระบุว่าหากกระบวนการกลืนกินตัวเองนี้ถูกขัดขวางก็จะเป็นสาเหตุของโรคพาร์กินสันหรือโรคเบาหวานได้

ทั้งนี้ กระบวนการกลืนกินตัวเองของเซลล์ เป็นกระบวนการพื้นฐานทางสรีรศาสตร์ของเซลล์ ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อสุขภาพและการเกิดโรคต่างๆ ในมนุษย์ กระบวนการนี้เป็นหัวใจของการเสื่อมสลายไปอย่างเป็นระบบ และเป็นการรีไซเคิลส่วนที่เสียหายของเซลล์ อีกทั้งเชื่อว่าหากกระบวนการรีไซเคิลเซลล์ส่วนที่เสียหายนี้ไม่ทำงาน จะเป็นสาเหตุของการความชราและความเสียหายของเซลล์

นักวิจัยสังเกตพบกระบวนการกลืนกินตัวนี้ในช่วงทศวรรษ 1960 โดยเห็นว่าเซลล์นั้นสามารถทำลายส่วนประกอบของเซลล์เองได้จากการหุ้มส่วนเหล่านั้นเข้าไปในเยื่อเมมเบรน แล้วลำเลียงสู่ส่วนรีไซเคิลที่เรียกว่า “ไลโซโซม” (lysosome) ความยากในการศึกษาปรากฏการณ์กลืนกินตัวเองของเซลล์นี้ทำให้เรามีองค์ความรู้เกี่ยวเรื่องนี้น้อยมาก จนกระทั่ง โยชิโนริ โอซูมิ ได้สร้างชุดการทดลองที่ยอดเยี่ยมในช่วงต้นทศวรรษ 1990 โดยเขาได้ใช้ยีสต์สำหรับอบขนมจำแนกยีนเพื่อการกลืนกินตัวเองโดยเฉพาะ

จากนั้นโอซูมิได้เดินหน้าอธิบายถึงกลไกที่ซ่อนอยู่ของกระบวนการกลืนกินตัวเองในเซลล์ยีสต์ และแสดงให้เห็นกลไกอันซับซ้อนแบบเดียวกันที่เกิดขึ้นในเซลล์มนุษย์ “การค้นพบของโอซูมินำไปสู่กรอบใหม่ในความเข้าใจว่า เซลล์รีไซเคิลส่วนประกอบของตัวเองอย่างไร … การกลายพันธุ์ในยีนกลืนกินตัวเองนั้นเป็นสาเหตุของโรคได้  และกระบวนการกลืนกินตัวเองนี้นำไปสู่ความเข้าใจถึงการเจ็บป่วยต่างๆ รวมถึงมะเร็งและโรคทางเส้นประสาทได้” คณะกรรมการรางวัลโนเบลระบุ

โอซูมิซึ่งปัจจุบันอายุ 71 ปีแล้ว เกิดที่เมืองฟูกูโอกะเมื่อปี 1945 เขาได้รับปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยโตเกียว (University of Tokyo) ในญี่ปุ่น เมื่อปี 1974 ทั้งนี้ เขาจะได้รับเงินรางวัลทั้งหมด 8 ล้านโครน หรือ 32 ล้านบาท

ที่มา: ขอขอบคุณบทความโดย MGR Online
//m.manager.co.th/Science/ViewNews.aspx?NewsID=9590000099603
//m.manager.co.th/Science/detail/9590000099506

นักวิจัยญี่ปุ่นรับ “โนเบลแพทย์” จากการค้นพบกลไกกินตัวเองของเซลล์
คลิกแชร์ส่งข้อมูลให้ลูกค้า

Post navigation


Leave a Reply

%d bloggers like this: